Drewno wykorzystywane w budownictwie i aranżacji wnętrz nie za każdym razem musi pochodzić z nowo pozyskanego surowca. W ogromnej liczbie przypadków materiał z wcześniejszych konstrukcji, rozebranych budynków czy nieużywanych elementów wyposażenia może otrzymać kolejne wykorzystanie. Drewno z odzysku ma za sobą określoną historię użytkowania, która na prawdę często pozostawia ślady w jego wyglądzie i strukturze.
Widoczne otwory po gwoździach, przebarwienia, nierówności powierzchni czy zmieniony odcień są rezultatem wieloletniego kontaktu z otoczeniem. Nie znaczy to natomiast, że każdy taki detal nadaje się do ponownego wykorzystania. Przed rozpoczęciem prac konieczna jest ocena jego stanu, wilgotności, stabilności a także potencjalnych uszkodzeń biologicznych. Znaczenie ma także wcześniejsze użycie materiału, ponieważ od niego może zależeć zakres przygotowania do kolejnych zastosowań. Zupełnie inaczej postępuje się z belkami konstrukcyjnymi, a przeciwnie z deskami przeznaczonymi na elementy dekoracyjne.
Stare drewno wymaga odpowiedniego przygotowania, zanim zostanie wykorzystane w nowym projekcie. Pierwszym etapem jest zwykle usunięcie zabrudzeń, pozostałości starych powłok a także metalowych elementów, które mogły pozostać w materiale (warto zobaczyć: bois de récupération). Następnie testuje się, czy powierzchnia nie jest osłabiona przez pęknięcia, grzyby albo działalność owadów. W praktyce ważne jest rozróżnienie naturalnych śladów użytkowania od uszkodzeń wpływających na trwałość detalu. Nierówna faktura może być zamierzonym skutkiem wizualnym, ale rozległe ubytki lub osłabione fragmenty wymagają już innej oceny. Część materiału można pozostawić w pierwotnej postaci, jednak inne elementy potrzebują cięcia, szlifowania, suszenia lub zabezpieczenia odpowiednimi preparatami. Nie za każdym razem warto usuwać wszystkie ślady wcześniejszego użytkowania, ponieważ zbyt intensywna obróbka może pozbawić drewno cech, które odróżniają je od nowych desek. Ostateczny zakres prac zależy więc zarówno od planowanego wykorzystania, jak i rzeczywistego stanu surowca.
Współczesne projekty architektoniczne bardzo często łączą materiały o odmiennym pochodzeniu i charakterze. Stare drewno w nowoczesnej architekturze może występować obok betonu, szkła, stali czy gładkich powierzchni mineralnych. Takie porównanie opiera się przede wszystkim na różnicy faktur, barw i sposobu wykończenia. Drewno może stanowić część elewacji, okładzin ściennych, sufitów, schodów, drzwi lub wyposażenia pomieszczeń. W współzależności od projektu zachowuje się jego naturalną powierzchnię albo poddaje ją częściowej obróbce. Istotne jest jednak uwzględnienie warunków, w jakich materiał będzie użytkowany (więcej: legname antico). W pomieszczeniach o zmiennej wilgotności trzeba brać pod uwagę możliwość pęcznienia i kurczenia się drewna, jednak na zewnątrz istotne stają się opady, nasłonecznienie a także zmiany temperatury. Projektant musi również określić, czy konkretny detal pełni tylko funkcję wizualną, czy przenosi obciążenia. W drugim przypadku konieczna jest dokładniejsza ocena jego parametrów technicznych, ponieważ sam wygląd nie pozwala określić przydatności konstrukcyjnej.
Przy ponownym wykorzystaniu materiałów drewnianych znaczenie moraz sposób ich doboru i dopasowania do konkretnego miejsca. Poszczególne partie mogą różnić się odcieniem, szerokością, grubością oraz stopniem zużycia, dlatego zyskanie jednolitej powierzchni wymaga wcześniejszego zaplanowania układu. W sytuacji większych realizacji kłopotem bywa przystępność odpowiedniej ilości materiału o zbliżonych właściwościach. Trzeba także uwzględnić jego wymiary, które po rozbiórce nie za każdym razem odpowiadają standardom stosowanym we współczesnym budownictwie. Drewno z odzysku może być wykorzystywane zarówno jako pojedynczy detal, jak i większy fragment wykończenia, jednakże każdorazowo wymaga indywidualnego podejścia. Ważne pozostają także kwestie dokumentacji pochodzenia, wcześniejszych powłok chemicznych a także sposobu przechowywania przed montażem. Te czynniki wpływają na zakres przygotowania materiału, organizację prac i sposobności jego użycia w nowej przestrzeni.
Dodatkowe informacje: reclaimed wood.
Comments are closed.